Yahudanci: tarihi, karatu da rayuwar al'umma

Yahudanci yana da alaƙa da addini, tarihi, al'ada da rayuwar Yahudawa. Mutane suna danganta kansu da waɗannan abubuwa ta hanyoyi daban. Wasu suna bin dokokin addini sosai, wasu kuma sun fi mayar da hankali ga iyali, al'ada ko asali. Don haka bai dace a ɗauka cewa duk Yahudawa suna da imani da halaye iri ɗaya ba.

Attaura tana tsakiyar al'adar Yahudawa kuma tana cikin Littafi Mai Tsarki na Ibrananci. Mishnah, Talmud da sharhi na baya sun haɓaka hanyar karatu ta tambaya da tattaunawa. Jimla ɗaya na iya rikitarwa idan an cire ta daga mahallinta ko aka dogara da fassara guda. Tambayar addini ta mutum ta dace a tattauna da malami ko rabbi da ya san yanayin.

Asabar, bukukuwa, addu'a, karatu da taimakon wasu suna da muhimmanci ga al'ummomi da yawa. Gida da majami'ar Yahudawa suna taimakon juna. Al'adu sun bambanta bisa tarihin Turai, Arewacin Afirka, Gabas ta Tsakiya, Habasha da sauran wurare. Ibrananci, Yiddish da Ladino suna nuna wani ɓangare na wannan bambanci. Al'umma ɗaya ba ta wakiltar kowa.

Tarihin Yahudawa ya ƙunshi ƙaura, ƙirƙira, zaman tare, nuna bambanci da tsanantawa. Ya kamata a nazarci Holocaust ta takardu da shaidu, amma ba shi kaɗai ne dukan tarihin ba. Sefaria da Laburaren Ƙasa na Isra'ila suna sauƙaƙa samun rubuce-rubuce a intanet. Duba marubuci, fassara da mahalli. Karatun yanar gizo zai iya ƙara wa littattafai da tattaunawa amfani.