Hudaismo: pananampalataya at tradisyon


Ang Hudaismo ay relihiyon at tradisyong pangkultura at pangkasaysayan. Mahalaga ang Torah, Talmud, Sabbath at mga pista. Magkakaiba ang mga kaugalian ng mga pamayanang Hudyo.
Pangunahing teksto ang Torah, ang unang limang aklat ng Bibliyang Hebreo. Bahagi ito ng Tanakh, na kinabibilangan din ng mga Propeta at mga Kasulatan. Mahalaga sa tradisyong rabiniko ang Mishnah at Talmud, na nag-iingat ng mga talakayan tungkol sa batas, etika at pagpapakahulugan. Madalas na kasama sa pag-aaral ang pagtatanong at paghahambing ng magkakaibang paliwanag, hindi lamang pagsasaulo ng isang sagot.
Ang Shabbat ay lingguhang panahon ng pahinga at kabanalan. Kaugnay ng Pesach ang salaysay ng paglabas mula sa Ehipto, ng Shavuot ang pagtanggap sa Torah, at ng Yom Kippur ang pagsisisi at pagpapatawad. Magkakaiba ang paraan ng pagdiriwang ayon sa pamilya at tradisyon. Ang sinagoga ay lugar ng panalangin at pag-aaral, samantalang sa tahanan nagaganap ang marami sa mahahalagang kaugalian.
May sariling kasaysayan ang mga pamayanang Ashkenazi, Sephardi, Mizrahi, Yemenite at Ethiopian. Naipapasa ang kanilang pamana sa pagkain, musika, ritwal at mga wikang gaya ng Hebreo, Yiddish at Ladino. May makasaysayang ugnayan ang Hudaismo at Israel, ngunit hindi sila magkaparehong konsepto. Sa pagbabasa, ihiwalay ang tekstong panrelihiyon, pag-aaral ng mga historyador at personal na karanasan upang makita ang kanilang magkakaibang layunin.
Mga sanggunian at karagdagang babasahin
Read more on our English or Hebrew site /en/ /he/
Wikipedia / Wikimedia
Read this article directly in English or Hebrew: English · עברית