ייִדן אין פֿראַנקרײַך: אַנטיסעמיטיזם, קהילה־לעבן און עליה קיין ישׂראל

28 October 2026 · israel.re - Israel Community Network · Documentation updated

אַ גרויסע קהילה מיט אַ לאַנגער געשיכטע

פֿראַנקרײַך האָט די גרעסטע ייִדישע באַפֿעלקערונג אין אייראָפּע. ייִדיש לעבן דאָרטן נעמט אַרײַן אַשכּנזישע און צפֿון־אַפֿריקאַנער טראַדיציעס, שולן, סינאַגאָגעס און קולטור־אינסטיטוציעס. די געשיכטע גייט פֿון מיטל־עלטערלעכע תּורה־צענטערס ביז עמאַנציפּאַציע, חורבן און דעם אויפֿבוי פֿון קהילות נאָך דער צווייטער וועלט־מלחמה.

Grande Synagogue of Paris — contextual photograph; not a recent incident
Grande Synagogue of Paris — contextual photograph; not a recent incident

אַנטיסעמיטיזם און די ציפֿערן

דאָס פֿראַנצויזישע אינערן־מיניסטעריום האָט רעגיסטרירט 1,320 אַנטיסעמיטישע פֿאַלן אין 2025. דאָס איז געווען 16 פּראָצענט ווייניקער ווי אין 2024, אָבער די צאָל איז נאָך אַלץ היסטאָריש הויך. די פֿאַלן האָבן אויסגעמאַכט 53 פּראָצענט פֿון רעגיסטרירטע אַנטי־רעליגיעזע אינצידענטן. פֿאָרשער פֿון תּל־אָבֿיבֿער אוניווערסיטעט האָבן אָנגעוויזן אַז פֿיזישע אַטאַקן קענען זיך פֿאַרמערן אַפֿילו ווען דער גאַנצער אינצידענט־צאָל פֿאַלט.

עליה איז אַ פּערזענלעכע ברירה

לויט ישׂראלדיקע אימיגראַציע־דאַטן זענען אַרום 3,300 מענטשן פֿון פֿראַנקרײַך עולה געווען אין 2025. אָבער אַ סך ייִדישע משפּחות ווילן ווײַטער לעבן אין פֿראַנקרײַך און בויען דאָרט זייער צוקונפֿט. אַן איבערציִונג ברענגט פֿראַגעס וועגן שפּראַך, אַרבעט, קינדער, וווינונג און משפּחה. דאָס רעכט אויף זיכערקייט און פֿרײַער רעליגיע־פּראַקטיק מוז באַשטיין אָן אַ שײַכות צו דער ברירה עולה צו זײַן.

Memorial in Paris — contextual photograph, not a specific 2025 attack
Memorial in Paris — contextual photograph, not a specific 2025 attack

באַאַמטע דאַטן און זשורנאַליזם

די פֿראַנצויזישע רעגירונג, תּל־אָבֿיבֿער אוניווערסיטעט און ADL שטעלן צו וויכטיקע דאָקומענטן. זשורנאַליזם גיט דערצו מענטשלעכע מעשׂיות און אַ ברייטערער דיבאַטע. דער ישׂראלדיקער צײַטונג הארץ האָט אין 2025 גערעדט מיט דער רבֿיצין דעלפֿין האָרווילער וועגן דעם לעבן פֿון פֿראַנצויזישע ייִדן. מען דאַרף באַטראַכטן סטאַטיסטיק און דערפֿאַרונגען צוזאַמען, אָבער זיי נישט פֿאַרמישן.

Sources / מקורות / Sources officielles