ייִדישקייט

ייִדישע מקורים, תּפֿילה, יום־טובֿים, מחשבה און קהילה־לעבן. באַקענט זיך מיט די טעקסטן און מיט פֿאַרשיידענע וועגן צו פֿאַרשטיין און פֿירן ייִדישע טראַדיציעס.

משה רבינו אין דער תּורה און אין אַלטן טעסטאַמענט: יציאת מצרים, געזעץ און זכּרון

משה רבינו אין דער תּורה און אין אַלטן טעסטאַמענט: יציאת מצרים, געזעץ און זכּרון

משה רבינו איז איינע פֿון די וויכטיקסטע פּערזענלעכקייטן אין דער ייִדישער תּורה. די ספרים שמות, ויקרא, במדבר און דברים דערציילן וועגן זײַן פֿירערשאַפֿט, וועגן דעם אַרויסגאַנג פֿון מצ…

NYC Guru · Wikimedia Commons · Public domain · resized
רבי שמחה בונם פון פּשיסחא: חסידות און דער וועג קיין גער

רבי שמחה בונם פון פּשיסחא: חסידות און דער וועג קיין גער

רבי שמחה בונם בונהאַרט פֿון פּשיסחא האָט געלעבט בערך פֿון 1765 ביז 1827. ער איז געוואָרן איינער פֿון די וויכטיקסטע לערערס אין פּוילישן חסידות. ער האָט געפֿירט אַ חבורה וואָס האָט זיך פֿריִער אַנטוויקלט אַרום דעם ייִד הקדוש, רבי…

שבת אין מאָדערן־אָרטאָדאָקסישן ייִדישקייט: מנוחה, איסורים און טאָג־טעגלעך לעבן

שבת אין מאָדערן־אָרטאָדאָקסישן ייִדישקייט: מנוחה, איסורים און טאָג־טעגלעך לעבן

שבת הייבט זיך אָן פֿרײַטיק פֿאַר זונענטערגאַנג און ענדיקט זיך מוצאי־שבת נאָך דער פֿינצטערניש. אין מאָדערן־אָרטאָדאָקסישע ייִדישע קהילות איז דאָס אַ טאָג פֿון תּפֿילה, משפּחה־מאָלצײַטן, לימוד און מנוחה לויט דער הלכה. מענטשן פֿירן…

בר־מצווה און בת־מצווה: לערנען, מינהגים און פֿאַראַנטוואָרטלעכקייט

בר־מצווה און בת־מצווה: לערנען, מינהגים און פֿאַראַנטוואָרטלעכקייט

בר־מצווה און בת־מצווה באַצייכענען אַ וויכטיקן איבערגאַנג אין ייִדישן לעבן. אין דער טאָגטעגלעכער רייד מיינט מען דערמיט אָפֿט די עליה, די סעודה אָדער די משפּחה־פֿײַערונג. דער גרונטיקער באַגריף איז…

NYC Guru · Wikimedia Commons · Public domain · resized
הלל און די תורה אויף איין פֿוס: כּבֿוד, אײַנהאַלטונג און לימוד

הלל און די תורה אויף איין פֿוס: כּבֿוד, אײַנהאַלטונג און לימוד

אין תלמוד בבלי, שבת לא ע״א, ווערט דערציילט וועגן אַ מענטש וואָס וויל לערנען די גאַנצע תורה בשעת ער שטייט אויף איין פֿוס. די מעשׂה שטעלט שמאיס אָפּווײַזונג אַנטקעגן הללס ענטפֿער. אין פּשוטע ווערטער: וואָס איז דיר פֿײַנט, זאָלסטו…

ירושלים, שבת און דער וויכוח אַרום קאַפֿע באַסימטאַ

ירושלים, שבת און דער וויכוח אַרום קאַפֿע באַסימטאַ

אין זומער 2026 איז קאַפֿע באַסימטאַ אין צענטער ירושלים געוואָרן פיל מער ווי אַ קליין געשעפֿט. אַ היגע מחלוקת וועגן צי אַ קאַוועהויז מעג זײַן אָפֿן שבת איז שנעל געוואָרן אַ שטאָטישער און דאַן אַ לאַנדישער וויכוח וועגן רעליגיע,…

קלעזמער־מוזיק: טאַנץ, זכּרון און אַ לעבעדיקע מסורה

קלעזמער־מוזיק: טאַנץ, זכּרון און אַ לעבעדיקע מסורה

קלעזמער ווערט פֿאַרבונדן מיט די אינסטרומענטאַלע מוזיק־מסורות פֿון אַשכּנזישע ייִדישע קהילות אין מיזרח־אייראָפּע און מיט די וועגן ווי יענע מסורות האָבן ווײַטער געלעבט. זי בינדט זיך צו שמחות, טאַנץ, זכּרון און שעפֿערישע המשכיות.

די ציוניסטישע באַוועגונג: געשיכטע און דעבאַטן

די ציוניסטישע באַוועגונג: געשיכטע און דעבאַטן

דער מאָדערנער ציוניזם איז געוואַקסן אין נײַנצנטן יאָרהונדערט פֿון דער לאַנגער ייִדישער פֿאַרבינדונג מיט ארץ־ישׂראל און פֿון נײַע נאַציאָנאַלע געדאַנקען אין אייראָפּע. טעאָדאָר הערצל האָט צונויפֿגערופֿן דעם ערשטן ציוניסטישן…

בד״ץ כּשרות אין ישׂראל: השגחה און געזעלשאַפֿט

בד״ץ כּשרות אין ישׂראל: השגחה און געזעלשאַפֿט

אויף עסנוואַרג־פּראָדוקטן קען מען זען פֿאַרשידענע סימבאָלן פֿון כּשרות. מע דאַרף קענען דעם נאָמען פֿון דער השגחה און איבערקוקן צי זי איז טאַקע גילטיק. אין פֿאַבריקן און רעסטאָראַנען קענען משגיחים קאָנטראָלירן די אינגרעדיענטן, די…

יום כיפור אין ישׂראל: תּפֿילה, פֿאַסטן און שטילע גאַסן

יום כיפור אין ישׂראל: תּפֿילה, פֿאַסטן און שטילע גאַסן

יום כיפור איז דער טאָג פֿון תּשובה, תּפֿילה און כּפּרה. אין ישׂראל שטעלט מען בדרך־כּלל אָפּ דעם עפֿנטלעכן טראַנספּאָרט, און די גאַסן ווערן זייער שטיל. דאָס איז אָבער נישט קיין אַלגעמיינער געזעצלעכער פֿאַרבאָט אויף פֿאָרן;…

די צוועלף שבטים פֿון ישראל: תנ״ך, געשיכטע און לעבעדיקער זכּרון

די צוועלף שבטים פֿון ישראל: תנ״ך, געשיכטע און לעבעדיקער זכּרון

די צוועלף שבטים פֿון ישראל זײַנען איינער פֿון די וויכטיקסטע באַגריפֿן אין דער תּורה און אין דער ייִדישער קולטור. די מעשׂה פֿאַרבינדט משפּחה, ערטער, רעליגיעזע אויפֿגאַבן און דעם געדאַנק אַז פ…

Ori229 · Wikimedia Commons · Public domain · resized