תּפֿוצות

ייִדיש לעבן איבער דער וועלט: קהילות, שילן, מיגראַציע, לאָקאַלע געשיכטע און קולטורעלע פֿאַרבינדונגען. אַרטיקלען וועגן דערפֿאַרונגען וואָס פֿאַרבינדן ערטער און דורות.

דער ראָטשילד־שפּיטאָל אין פּאַריז: ייִדישע געשיכטע, חורבן און הײַנטיקע מעדיצין

דער ראָטשילד־שפּיטאָל אין פּאַריז: ייִדישע געשיכטע, חורבן און הײַנטיקע מעדיצין

דער ראָטשילד־שפּיטאָל אין דעם צוועלפֿטן אַראָנדיסמאַן פֿון פּאַריז איז נאָך אַלץ אַ לעבעדיקער מעדיצינישער אינסטיטוט. זײַן אַדרעס איז 5 Rue Santerre, און ער געהערט הײַנט צו דער עפֿנטלעכער נעץ פֿון AP-HP. דאָרט באַהאַנדלט מען…

דער ייִדישער מוזיי אין לאָנדאָן: די געשיכטע פֿון ייִדן אין בריטאַניע דורך זאַכן און זכרונות

דער ייִדישער מוזיי אין לאָנדאָן: די געשיכטע פֿון ייִדן אין בריטאַניע דורך זאַכן און זכרונות

דער Jewish Museum London איז נישט בלויז אַן אָרט וווּ מע היט אָפּ אַלטע רעליגיעזע חפצים און טײַערע קונסטווערק. דער מוזיי דערציילט ווי ייִדן האָבן געלעבט, געאַרבעט, געלערנט, געבויט משפחות און געשאַפֿן קולטור אין גרויסבריטאַניע. די…

זיגמונד פֿרויד, די פּסיכאָאַנאַליז און זײַן מוזיי אין ווין

זיגמונד פֿרויד, די פּסיכאָאַנאַליז און זײַן מוזיי אין ווין

זיגמונד פֿרויד איז געווען אַ דאָקטער פֿאַר נערוון, אַ שרײַבער און דער גרינדער פֿון דער פּסיכאָאַנאַליז. זײַנע געדאַנקען האָבן געביטן ווי מענטשן רעדן וועגן חלומות, זכרונות, שרעק, משפּחה־באַציִונגען און אינערלעכע קאָנפֿליקטן. כּדי…

אַנטיפאַ אין דער ייִדישער תּפֿוצה: קעגן נאַציס און די מחלוקת וועגן ציוניזם

אַנטיפאַ אין דער ייִדישער תּפֿוצה: קעגן נאַציס און די מחלוקת וועגן ציוניזם

פֿאַר ייִדישע קהילות אין דער תּפֿוצה איז דער קאַמף קעגן נאַציזם ניט קיין טעאָרעטישע פֿראַגע. שולן, בתי־כנסת און קהילה־אינסטיטוציעס דאַרפֿן באַשיצונג קעגן אַנטיסעמיטישע דראָונגען. גלײַכצײַטיק האָבן זיך אַנטוויקלט שאַרפֿע מחלוקתן…

Antifa flag, 2021 · בר · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0 · resized
דעמאָנסטראַציעס אין בערלין וועגן דער מלחמה אין עזה: נאָיקעלן, אַנטיסעמיטיזם און פּראָטעסט־רעכט

דעמאָנסטראַציעס אין בערלין וועגן דער מלחמה אין עזה: נאָיקעלן, אַנטיסעמיטיזם און פּראָטעסט־רעכט

נאָכן טעראָר־אַטאַק פֿון כאַמאַס אויף ישׂראל דעם 7טן אָקטאָבער 2023 און דער מלחמה וואָס איז נאָכגעקומען אין עזה, זענען אין בערלין פֿאָרגעקומען אַ סך דעמאָנסטראַציעס, קעגנער־מיטינגען און געדענק־אַקציעס. נאָיקעלן און קרויצבערג…

Berlin, 29 November 2023 · Lukas Beck · Wikimedia Commons · CC BY 4.0 · resized
ייִדן אין האָליוווּד: אימיגראַנטן, פֿילם־סטודיאָס און אַ יאָרהונדערט קינאָ

ייִדן אין האָליוווּד: אימיגראַנטן, פֿילם־סטודיאָס און אַ יאָרהונדערט קינאָ

די געשיכטע פֿון ייִדן אין האָליוווּד איז אַ טייל פֿון דער אַמעריקאַנער אימיגראַציע־געשיכטע און פֿון דער אַנטוויקלונג פֿונעם קינאָ. אין אָנהייב פֿון צוואַנציקסטן יאָרהונדערט האָבן עטלעכע ייִדישע אונטערנעמער און קינדער פֿון…

פּאַול חיים אייזענבערג און די הויפּט־רבנים פֿון ווין

פּאַול חיים אייזענבערג און די הויפּט־רבנים פֿון ווין

פּאַול חיים אייזענבערג איז אַ וויכטיקע פֿיגור אין דער געשיכטע פֿונעם ייִדישן לעבן אין עסטרײַך נאָך דער צווייטער וועלט־מלחמה. ער איז געבוירן געוואָרן אין ווין אין 1950 אין אַ משפּחה פֿון רבנים. זײַן פֿאָטער, רבי עקיבא אייזענבערג,…

Dnalor 01 · Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0 at · resized
אַנטיסעמיטיזם אין ניו־יאָרק, בערלין און פּאַריז – און דער גרעסערער מוסטער

אַנטיסעמיטיזם אין ניו־יאָרק, בערלין און פּאַריז – און דער גרעסערער מוסטער

אַנטיסעמיטיזם טוישט זיך אין זײַן שפּראַך, סימבאָלן און טאַרגאַץ, אָבער מען קען אים נאָך אַלץ דערקענען דורך אַ פּשוטן יסוד: ער מאַכט ייִדן צו אַ קאָלעקטיוון פּראָבלעם, אַ סוד־מאַכט אָדער אַ סכּנה. אין גרויסע שטעט ווי ניו־יאָרק,…

די דרייפוס־אַפֿערע: געריכט־פּראָצעסן, אַנטיסעמיטיזם און רעכט

די דרייפוס־אַפֿערע: געריכט־פּראָצעסן, אַנטיסעמיטיזם און רעכט

אין 1894 האָט די פֿראַנצויזישע אַרמיי באַשולדיקט אַלפֿרעד דרייפוס, אַ ייִדישן אָפֿיציר פֿון עלזאַס, אין איבערגעבן מיליטערישע סודות צו דײַטשלאַנד. אַ מיליטערישער געריכט האָט אים פֿאַרמשפּט אין אַ פּראָצעס מיט ערנסטע חסרונות,…

בני ישורון אין ניו־יאָרק: צוויי הונדערט יאָר ייִדישע קהילה

בני ישורון אין ניו־יאָרק: צוויי הונדערט יאָר ייִדישע קהילה

די קהילה בני ישורון אין ניו־יאָרק איז געגרינדעט געוואָרן אין 1825 דורך צוויי־און־דרײַסיק מענטשן, מערסטנס אַשכּנזישע מיטגלידער פֿון דער עלטערער ספֿרדישער קהילה שארית ישראל. זיי האָבן געוואָלט דאַווענען לויטן דײַטשישן און פּוילישן…

אַלבערט אײַנשטיין: זײַן לעבן, דער העברעיִשער אוניווערסיטעט און דער פּרעזידענט־אַמט

אַלבערט אײַנשטיין: זײַן לעבן, דער העברעיִשער אוניווערסיטעט און דער פּרעזידענט־אַמט

דער אַרטיקל באַהאַנדלט די היסטאָרישע הינטערגרונט־פֿראַגעס, די וויכטיקסטע געשעענישן און די הײַנטיקע באַדײַטונג פֿון אַלבערט איינשטיין און ישׂראל. מען שיידט דאָ אָפּ באַשטעטיקטע פֿאַקטן פֿון מיינונגען און פֿאַרווײַזט אויף…

ייִדן אין פֿראַנקרײַך: אַנטיסעמיטיזם, קהילה־לעבן און עליה קיין ישׂראל

ייִדן אין פֿראַנקרײַך: אַנטיסעמיטיזם, קהילה־לעבן און עליה קיין ישׂראל

פֿראַנקרײַך האָט די גרעסטע ייִדישע באַפֿעלקערונג אין אייראָפּע. ייִדיש לעבן דאָרטן נעמט אַרײַן אַשכּנזישע און צפֿון־אַפֿריקאַנער טראַדיציעס, שולן, סינאַגאָגעס און קולטור־אינסטיטוציעס. די געשיכטע גייט פֿון מיטל־עלטער

ייִדן אין ענגלאַנד און לאָנדאָן: פֿון מיטל־עלטערלעכן גירוש ביז הײַנטיקן לעבן

ייִדן אין ענגלאַנד און לאָנדאָן: פֿון מיטל־עלטערלעכן גירוש ביז הײַנטיקן לעבן

די געשיכטע פֿון ייִדן אין ענגלאַנד נעמט אַרײַן אָנקומען, גירוש, אומקערן און התחדשות. ספּעציעל לאָנדאָן איז געוואָרן אַן אָרט וווּ האַנדל, מיגראַציע, לערנען, דת און פּאָליטישע וויכוחים האָבן במשך פֿון דורות געשאַפֿן