האָט אַן ישׂראלדיקע קאַמפּאַניע געוואָלט השפּעה האָבן אויף ChatGPT? די דאָקומענטן און OpenAIס ניט־ענטפֿערן

פֿאַקטן־קאָנטראָל · 28סטן אָקטאָבער 2026 · די ניט־ענטפֿער איז געווען צו איין באַשטימטער פֿראַגע.

אין 2025 זענען אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן פֿאַרעפֿנטלעכט געוואָרן דאָקומענטן וועגן אַ דיגיטאַלער קאַמפּאַניע פֿאַר דער ישׂראלדיקער רעגירונג. די פּלענער האָבן אַרײַנגענומען געזעלשאַפֿטלעכע נעצן, זוך־מאַשינען און אַ פּרוּוו צו באַאיינפלוסן ווי קינסטלעכע אינטעליגענץ שטעלט פֿאָר ישׂראל. עטלעכע כעדלײַנס האָבן דאָס באַשריבן ווי אַן אָפּמאַך צו „טרענירן ChatGPT“. אַזאַ דירעקטער אָפּמאַך מיט OpenAI איז אָבער נישט באַוויזן געוואָרן. כּדי צו פֿאַרשטיין די געשיכטע דאַרף מען באַזונדער האַלטן די דאָקומענטירטע כּוונות און די נישט־באַשטעטיקטע רעזולטאַטן.

וואָס שטייט אין די אָפֿיציעלע פּאַפּירן

אין סעפּטעמבער 2025 האָט די פֿירמע Clock Tower X, פֿאַרבונדן מיטן פּאָליטישן קאָנסולטאַנט בראַד פּאַרסקייל, זיך רעגיסטרירט לויטן אַמעריקאַנער געזעץ FARA וועגן אויסלענדישע אַגענטן. די רעגיסטראַציע דערמאָנט Havas Media Germany און אַ קאָמוניקאַציע־פּראָגראַם אין די פֿאַראייניקטע שטאַטן אויף באַפֿעל פֿון דער ישׂראלדיקער רעגירונג. ווי דער פּלאַן האָט עס פֿאָרגעשטעלט, זאָל דער ציל זײַן צו קעמפֿן קעגן אַנטיסעמיטיזם. אין דער זעלבער צײַט דאַרף מען פֿרעגן ווער באַצאָלט פֿאַר די מעלדונגען און צי דער עולם קען דערקענען זייער מקור.

וואָס האָט די קאַמפּאַניע געוואָלט דערגרייכן

דער אַרבעטספּלאַן האָט גערעדט וועגן הונדערט אָריגינעלע אינהאַלט־פּראָדוקטן אַ חודש, פֿינף טויזנט וועריאַנטן און צענדליקער מיליאָנען אָנזיכטן. דער גרעסטער טייל האָט זיך געוואָלט ווענדן צו יונגע מענטשן. אין אָפּטיילונג וועגן SEO און זוך־מאַשינען האָט מען אויך דערמאָנט שאַפֿן וועבזײַטן צו באַאיינפלוסן דעם „ראַם“ פֿון GPT־שמועסן. דאָס איז אַ באַשריבענע אַבסיכט. דאָס באַווײַזט נישט קיין צוטריט צו די אינערלעכע טרענירונג־סיסטעמען פֿון OpenAI.

OpenAI offices in San Francisco, archive photograph from June 2025
OpenAI־ביוראָ אין סאַן פֿראַנסיסקאָ, 2025; בלויז אַן אילוסטרירנדיקע פֿאָטאָ. Coolcaesar, CC BY 4.0. Wikimedia Commons(https://commons.wikimedia.org/wiki/File:1515_Third_Street.jpg) · CC BY 4.0(https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

OpenAI האָט נישט געענטפֿערט אויף אַ פֿראַגע

דער Business & Human Rights Resource Centre האָט זיך געווענדט צו פֿאַרשידענע טעכנאָלאָגיע־פֿירמעס מיט פֿראַגעס וועגן די אָנגעגעבענע השפּעה־פּלענער. דעם 14טן נאָוועמבער 2025 האָט דער צענטער געשריבן, אַז OpenAI האָט נישט געענטפֿערט אויף זײַן בקשה. דאָס מיינט גענוי אַז אויף יענער פֿראַגע איז נישט געווען קיין ענטפֿער. עס מיינט נישט אַז OpenAI האָט באַשטעטיקט, באַצאָלט פֿאַר אָדער צוגעשטימט צו דער קאַמפּאַניע. אויך אַנדערע קאָמפּאַניעס זענען דעמאָלט אויסגעשריבן געוואָרן ווי ניט־ענטפֿערנדיק.

אַן אינטערנעץ־בלאַט איז נישט די זעלבע ווי מאָדעל־טרענירונג

אַ נײַער וועבזײַטל קען ווערן געוויזן אין אַ זוך־מאַשין, ווערן ציטירט פֿון אַ סיסטעם וואָס זוכט אינפֿאָרמאַציע אין רעאַלער צײַט, אָדער אין צוקונפֿט דערגרייכן דאַטן־זאַמלונגען. אָבער דאָס איז נישט די זעלבע ווי דירעקט איבערטרענירן אַ שפּראַך־מאָדעל. עס איז נישט פֿאָרגעשטעלט געוואָרן קיין באַווײַז, אַז דער קאָנטראַקט האָט טאַקע געביטן די ענטפֿערס פֿון ChatGPT. דער אויסדרוק „ישׂראל האָט אָפּגעקויפֿט ChatGPT“ איז דערפֿאַר אַן איבערטריבענע באַשרײַבונג.

United States Department of Justice building, Washington DC, 2026
אַמעריקאַנער יוסטיץ־דעפּאַרטאַמענט אין וואַשינגטאָן, וווּ FARA־רעגיסטראַציעס ווערן געהאַלטן. APK, CC BY 4.0. Wikimedia Commons(https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Robert_F._Kennedy_Department_of_Justice_Building.jpg) · CC BY 4.0(https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

די באַזונדערע STOIC־געשיכטע פֿון 2024

OpenAI האָט שוין אין מײַ 2024 דערציילט וועגן אַ אַנדערער אָפּעראַציע, Zero Zeno, פֿאַרבונדן מיט דער ישׂראלדיקער פּאָליטישער פֿירמע STOIC. לויט דער מעלדונג האָט מען גענוצט AI צו שרײַבן קאָמענטאַרן און אַרטיקלען פֿאַר געזעלשאַפֿטלעכע פּלאַטפֿאָרמעס, און OpenAI האָט די באַטייליקטע קאָנטעס פֿאַרשפּאַרט. דאָס איז געווען אַ באַזונדערער פֿאַל, פֿאַרן שפּעטערן Clock Tower X־קאָנטראַקט. מע טאָר די צוויי געשיכטעס נישט אויסמישן.

וואָס איז דער ריכטיקער מסקנא

לייענער זאָלן נאָכקוקן די רעגירונג־דאָקומענטן, אונטערשיידן צווישן אַ פּלאַן און זײַן מצליח זײַן, און זוכן אומאָפּהענגיקע באַשטעטיקונג. אַ רעגירונג מעג דערקלערן איר פּאָליטיק; פֿאַרבאָרגענע מאַניפּולאַציע דאַרף אָבער ווערן קריטיש אָפּגעשאַצט. דער זעלבער מאָסשטאָק פֿון אמת און קוואַלן דאַרף גילטן פֿאַר ביידע זייטן פֿון אַ פּאָליטישן וויכּוח. אַ קאָמפּיוטער־ענטפֿער אַליין איז נאָך נישט קיין באַווײַז וועגן דעם וואָס האָט עס באַאיינפלוסט.

אָריגינעלע דאָקומענטן און קוואַלן

אַלע אַרטיקלען(https://israel.re/yi/)

Coolcaesar · Wikimedia Commons · CC BY 4.0 · resized